Św. Kosma i Damian

Z E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku
Skocz do: nawigacja, szukaj

Św. Kosma i Damian

Nie istnieją pewne źródła historyczne dotyczące życia świętych Kosmy i Damiana, pozostaje tylko przekaz tradycji. Nie ma również pewnych informacji o dacie i miejscu ich urodzenia, ani śmierci. Rozwinięty kult obejmujący tak ubogich jak i cesarzy, w Rzymie i w Konstantynopolu pozwala jednak przypuszczać, że wiele informacji może być wiarygodnych.

Według przekazów bracia Kosma i Damian byli bliźniakami pochodzącymi z Arabii. Dotarli najpierw do Syrii, a później do Cylicji, która była portowym miastem w regionie Egei, gdzie kształcili się z zakresu medycyny, stając się cenionymi lekarzami. Rozpoczęli darmowe leczenie ubogich, którzy byli priorytetem w ich działalności zawodowej. Aresztowani przez namiestnika miasta podczas prześladowania Dioklecjana. Poddano ich torturom, żeby wyparli się chrześcijaństwa. Tortury nie przyniosły jednak rezultatu. Ponieważ wytrwali przy wyznawaniu wiary zostali skazani na śmierć i ścięci mieczem około roku 300. Ich kult był szeroko rozpowszechniony w starożytności.

Oficjalny kult już na dużą skalę rozpoczął się już w VI wieku. Wtedy to papież Symmach zbudował kaplicę pod ich wezwaniem w pobliżu bazyliki Santa Maria Maggiore, którą kilkanaście lat później powiększył jeden z jego następców Feliks. W Rzymie powstały jeszcze dwa klasztory pod ich wezwaniem. Również w VI wieku cesarz Justyn I w Konstantynopolu kazał wybudować dwie dalsze świątynie ku ich czci. Swoje uzdrowienie przypisywał ich wstawiennictwu syn Justyna, a zarazem jego następca Justynian. Główne sanktuarium ku ich czci znajdowało się w Kyrrhos (Syria), które jednak zostało zniszczone w czasie ekspansji islamu na te tereny. Ośrodkiem kultu świętych Kosmy i Damiana była również Edessa. Ich relikwie znajdują się w Rzymie i Amalfi.

Liturgiczne wspomnienie świętych Kosmy i Damiana przypada 26 września. Jest to wspomnienie dowolne. W archidiecezji katowickiej nie ma kościołów pod ich wezwaniem.

Bibliografia

W. Zaleski, Święci na każdy dzień, Warszawa 1989; [1], dostęp 5 V 2015.