Bł. Gerhard Hirschfelder

Z E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku
Skocz do: nawigacja, szukaj

Bł. Gerhard Hirschfelder (1907-1942), męczennik

Hirschfelder gerhard.jpg

Urodził się 17 lutego 1907 w Kłodzku jako nieślubne dziecko Marii Hirschfelder. Tam ukończył gimnazjum humanistyczne; w 1926 roku zdał maturę. Początkowo miał kłopoty z przyjęciem do Seminarium Duchownego z racji tego, iż był nieślubnym dzieckiem. Po załatwieniu wszystkich formalności rozpoczął studia teologiczne na Uniwersytecie Wrocławskim. 31 stycznia 1932 roku otrzymał święcenia kapłańskie z rąk kard. Adolfa Bertrama.

Jego pierwszą placówką była parafia w Kudowie Zdroju – Czermna. W ostatnich latach przed wybuchem wojny Gerard Hirschfelder dochodził z Czermnej do Kudowy i tam w Domu Parafialnym spotykał się z młodzieżą. Okazał się wyjątkowym duszpasterzem, mającym bardzo dobre kontakty z młodzieżą. Wkrótce jego działalność spotkała się z zainteresowaniem gestapo. Po jednym ze spotkań z młodzieżą został napadnięty i dotkliwie pobity. Od tego czasu młodzież postanowiła po skończonych zajęciach odprowadzać księdza do Czermnej. Ks. Gerard Hirschfelder głosił odważne kazania, które skrupulatnie odnotowywali funkcjonariusze gestapo. Wkrótce gestapo wystąpiło do jego przełożonych z oficjalną skargą, co spowodowało iż został on przeniesiony do parafii w Bystrzycy Kłodzkiej. Z jednej strony władze kościelne chciały go uchronić przed grożącym mu niebezpieczeństwem, ale jednocześnie został awansowany na głównego duszpasterza młodzieży hrabstwa kłodzkiego.


Po dojściu Hitlera do władzy coraz częściej dochodziło do aktów przemocy, prześladowanie duchowieństwa, wandalizmu i profanacji miejsc kultu religijnego. Ich sprawcami była młodzież z bojówek hitlerowskich. W tym czasie bojówki Hitlerjugend na polecenie władz niemieckich dopuszczały się coraz częstszych aktów profanacji kaplic, krzyży i innych znaków religijnych. Pewnego razu sprofanowano krzyż i kamienną rzeźbę z XVIII wieku. W figurze Jezusa wiszącego na krzyżu strzałami z broni palnej wybito oczy, a w rzeźbie przedstawiającej Koronację Maryi odcięto cztery głowy – Boga Ojca, Jezusa, Ducha Świętego i Maryi. W reakcji na to ks. Hirschfelder wygłosił bardzo ostre kazanie, w którym stwierdził, że „ten, kto wyrywa wiarę z serc młodzieży, jest zbrodniarzem“. Został aresztowany 1 sierpnia 1941. Z Bystrzycy Kłodzkiej przewieziono go do Kłodzka i osadzono w tutejszym więzieniu. Rozpoczął się czas przesłuchań, bicia i zastraszania. W tym czasie napisał Drogę krzyżową. W swoich listach kierowanych do przyjaciół ks. Hirschfelder wyrażał nadzieję na rychłe spotkanie. Bez oficjalnego aktu oskarżenia, bez procesu sądowego i formalnego wyroku, w grudniu 1941 roku został wysłany do obozu koncentracyjnego w Dachau.

Po przybyciu do obozu i nadaniu mu numeru (28972) został osadzony w tzw. blokach polskich (nr 28 i 30), które zajmowali księża polscy. Duchowieństwo niemieckie zajmowało blok 26 i było narażone na mniej wyrafinowane szykany w porównaniu z Polakami. Po trzech miesiącach ks. Hirschfelder został przeniesiony do bloku niemieckiego (nr 26). Zmarł z wyczerpania i niedożywienia na zapalenie płuc w obozowym lazarecie 1 sierpnia 1942. W sierpniu 1942 roku urnę z prochami księdza przesłano na adres kancelarii parafialnej w Czermnej, argumentując to tym, iż nie można dokonać pochówku ani na cmentarzu obozowym, ani też miejskim w Dachau. Ks. Hirschfelder został pochowany w Czermnej obok swojego pierwszego proboszcza księdza Augustina Hauffena. Proces beatyfikacyjny ks. Gerharda Hirschfeldera otwarty został 19 września 1998 w katedrze w Müenster. Został beatyfikowany przez papieża Benedykta XVI w 2010 roku.

  • Wspomnienie liturgiczne przypada 19 września.

Bibliografia

Michael Hirschfeld, “Wer der Jugend den Glauben aus dem Herzen reißt, ist ein Verbrecher.” Der Glatzer Priester Gerhard Hirschfelder (1907-1942) im Konflikt mit dem N-Regime, ASKG 57 (1999), s. 195-209. patrz: [1]