Szpital św. Juliusza w Rybniku

Z E-ncyklopedia, Historia Kościoła na Śląsku
Skocz do: nawigacja, szukaj
kaplica pw. św. Juliusza
Rybnik juliusz1.jpg
Rybnik juliusz2.jpg

Znajdujący się w Rybniku szpital św. Juliusza zawdzięcza swoje powstanie doktorowi Juliuszowi Rogerowi (1819-1865). Niestety nie doczekał on jego otwarcia, ale mieszkańcy Rybnika upamiętnili jego postać nadając nowo powstałej lecznicy nazwę Julius-Krankenhaus. Plany utworzenia szpitala poparł książę raciborski Wiktor Amadeusz i założony w tym celu Komitet zbierający dobrowolne składki po domach prywatnych; władze powiatu i władze miejskie w Rybniku, które dostarczyły materiały budowlane oraz zapewniły robotników. Wybudowany szpital otrzymał decyzją władz pruskich z 4 stycznia 1868 prawa korporacji, dzięki czemu mógł przyjmować dotacje i darowizny. Sam dr Roger z różnych źródeł zdołał zebrać ok. 6 tys. talarów. Blisko 10 tys. talarów na rzecz szpitala wpłaciła fundacja Górnośląski Tyfus. Te kwoty jednak były zbyt małe i na placówce ciążył dług w wysokości ok. 3 tys. talarów. Uregulował go Związek Kawalerów Maltańskich z siedzibą we Wrocławiu, stając się równocześnie prawnym zarządcą szpitala. Oficjalne otwarcie lecznicy odbyło się 8 kwietnia tegoż roku.

Szpital był kilkakrotnie przebudowywany i rozbudowywany - w 1894, 1900 i 1901 roku. W 1894 roku przy szpitalu powstała osobna kaplica. W ostatnich latach jego działalności znajdowały się w nim oddziały: chorób wewnętrznych, onkologiczny oraz dermatologiczny. Dużą wartość artystyczną posiada kaplica szpitalna pw. św. Juliusza. Budynki szpitala w 1991 roku zostały wpisane do rejestru zabytków. Ostatni pacjenci opuścili budynek w 2000 roku, kiedy to wszystkie oddziały szpitalne zostały przeniesione do szpitala w Orzepowicach. Szpital popada w ruinę.

16 kwietnia 2012 właściciel kaplicy - Zarząd Województwa Śląskiego - postanowił przekazać kaplicę Archidiecezji Katowickiej. Po przeprowadzeniu remontu będzie zarządzana przez jedną z rybnickich parafii.

Wśród dobrodziejów szpitala znaleźć można między innymi kapelana szpitala od 1872 roku – ks. Teodora Kremskiego. Przez 34 lata ks. Kremski służył chorym i biednym, zaś cały swój majątek rozdał potrzebującym. W radzie nadzorczej szpitala zasiadali rycerze maltańscy: hrabia Saurma-Jeltsch, hrabia Walenty Ballestrem, książę raciborski Wiktor, baron Hans de Reitzenstein.

Pierwotnie szpital posiadał w swoim wyposażeniu 80 łóżek; w okresie międzywojennym przygotowano w szpitalu już 220 łóżek. Pielęgnacją chorych zajmowały się siostry zakonne św. Franciszka z domu macierzyńskiego St. Mauritz pod Münster. Do 1893 roku placówką kierowała s.Teresa; do 1914 roku - s.Urbana. Następnie były to s.Triphonia i od 1920 roku s.Demetria.

Personel lekarski

  • dr Fleischar (1869-1877)
  • dr Ostmann, dr Siegl (1878-1905)
  • dr Boretius, dr Modler (1905-1922)
  • dr Palka (1922-1923)
  • dr A. Miedniak (1923-?)

Kapelan szpitalny

Bibliografia

A. Trunkhardt, Dzieje Rybnika i dawniejszego państwa rybnickiego na Górnym Śląsku, Rybnik 1925, s. 152-153; G. Wawoczny, Rudy. Magiczne miejsce, Racibórz 1999, s. 81; B. Kubica, Arcybiskup Skworc: kaplica będzie służyć rybniczanom, "Dziennik Zachodni" 2012, nr 265 (20472), s. 8; J. Kolarczyk, Jak powstawał Juliusz, "Nowiny" 2014, nr 48 (2992), s. 14.